Bovengronds komt alles samen

Hij weet nog goed hoe hij schrok. Wethouder Pouwel Inberg was naar een congres geweest en fietste terug door ’t Klooster. Het gebied ligt tussen Hengelo, Zelhem, Veldhoek en Varssel en was in de middeleeuwen eigendom van klooster Bethlehem vlakbij Doetinchem. Vandaar de naam. Langs de rand stroomt de Veengoot maar toen Inberg er fietste stroomde er helemaal niets. “Dat vond ik heftig om te zien.” Dat de Veengoot droog stond, kwam door de droge zomer. De regen van dit najaar is niet genoeg om de droogte op te heffen. Meer regen is nodig maar niet alleen dat. “We moeten dat water vasthouden anders hebben we er nog niets aan.”

Dat ’t Klooster erg gevoelig is voor droogte, weten de boeren die er zitten maar al te goed. Ze zagen al vaker dat het gras voor hun koeien verdorde en dat hun mais niet groter werd dan prei. Er was niet tegenop te beregenen, het bleef droog. Aanvankelijk wezen ze naar waterbedrijf Vitens dat in het gebied drinkwater oppompt. Daardoor zou de grondwaterstand te sterk dalen. Maar er speelt meer. ’t Klooster ligt deels op hoge zandgrond. Daar zakt het grondwater sneller en dieper weg dan in de lagere stukken. En dan is er nog de verandering van het klimaat. “Dat gaat zo snel ineens”, zegt Inberg die zich er flinke zorgen over maakt. Hij is dan ook blij met het initiatief van een groep boeren om de waterbalans in de bodem te herstellen. Samen met Vitens, waterschap Rijn en IJssel, provincie Gelderland en LTO-Noord verkennen ze de mogelijkheden. Ook gemeente Bronckhorst is aangehaakt bij wat gebiedsaanpak ’t Klooster heet.

De afgelopen jaren zijn er al verschillende maatregelen genomen en ook de komende jaren wordt eraan gewerkt. Voor omwonenden zijn de inspanningen niet altijd zichtbaar, veel speelt zich af onder de grond. Daar zijn bijvoorbeeld systemen aangelegd waardoor water langzaam de grond in sijpelt. Zo houdt de bodem het beter vast. Het blijkt te werken. Inberg is enthousiast: “Ik ben bij één van de boeren geweest. Die vertelde dat hij minder snel hoefde te beregenen dan collega’s, het scheelde wel drie maanden!” Ook de omgeving profiteert; sloten, bomen, vogels, insecten, alles is gebaat bij genoeg water. “Ondergronds gebeurt het maar bovengronds komt alles samen”, zegt Inberg.

‘Een boer vertelde dat hij minder snel hoefde te beregenen dan collega’s’

De maatregelen die boeren nemen, vergen flinke investeringen zowel in materiaal als in tijd. Daar hoort een vergoeding bij al is nog niet duidelijk hoe die er precies uit moet gaan zien. “Feit blijft dat we allemaal profijt hebben van wat boeren doen zodat er genoeg water is voor henzelf, de natuur en de waterwinning. Dat we altijd maar genoeg en schoon water hebben om te douchen, is helemaal niet zo vanzelfsprekend.”

De komende zes jaar werken de deelnemende partijen verder aan het herstellen van de ondergrondse waterbalans, daarna kijken ze wat er verder nog moet en kan. Doel is dat het gebied leefbaar blijft; om te wonen, te werken en te recreëren. “Het zou mooi zijn als iedereen straks vaker langs een volle Veengoot kan fietsen.”